Zelf ben ik ooit begonnen als hormooncoach. Veel vrouwen kwamen met klachten die aan hormonen werden toegeschreven: vermoeidheid, stemmingswisselingen, moeite met afvallen of een cyclus die niet lekker liep.
Inmiddels werk ik als orthomoleculair darmtherapeut en zie ik dagelijks hoe sterk hormonen en darmgezondheid met elkaar verbonden zijn. Voor veel hormonale klachten spelen de darmen namelijk een grotere rol dan vaak wordt gedacht.
Hormonen sturen bijna alles in ons lichaam aan. Ze beïnvloeden hoe we ons voelen, hoeveel energie we hebben, hoe ons gewicht zich ontwikkelt en zelfs onze vruchtbaarheid.
Wat veel mensen niet weten: je darmen spelen daarin een veel grotere rol dan vaak wordt gedacht.
Sterker nog: een deel van je hormonen wordt rechtstreeks in je darmen aangemaakt.
Steeds meer onderzoek laat zien dat voeding, darmbacteriën en hormonen nauw met elkaar samenwerken. En dat betekent dat wat je eet invloed kan hebben op hoe je hormonale systeem functioneert.
Wat hormonen eigenlijk doen
Hormonen kun je zien als boodschappers. Het zijn kleine stofjes die signalen doorgeven tussen organen, weefsels en cellen in het lichaam.
Ze regelen onder andere:
- je stofwisseling
- je immuunsysteem
- je energiehuishouding
- je stemming
- je voortplanting
- je slaap en je eetlust
Vrijwel elk systeem in het lichaam wordt door hormonen beïnvloed.
Vaak denken we bij hormonen alleen aan voortplanting of aan de menstruatiecyclus. Maar hormonen doen veel meer dan dat.
Ze zorgen er bijvoorbeeld ook voor dat je weet wanneer je honger hebt, wanneer je verzadigd bent en wanneer het tijd is om te slapen.
Je darmen zijn een hormoonfabriek
Een interessant inzicht uit recent onderzoek is dat je darmen zelf ook hormonen produceren.
In de darmwand zitten gespecialiseerde cellen die hormonen maken die onder andere invloed hebben op:
- eetlust
- verzadiging
- bloedsuikerregulatie
- spijsvertering
- energiegebruik
Deze cellen reageren sterk op wat er in je darmen gebeurt. Dat betekent dat het darmmicrobioom – de bacteriën in je darm – een belangrijke rol speelt in hoe deze hormonen worden aangemaakt.
Wanneer darmbacteriën vezels en andere voedingsstoffen fermenteren, ontstaan er stoffen die deze hormoonproducerende cellen stimuleren.
Met andere woorden: je darmbacteriën helpen mee om hormonen te reguleren.
De link tussen darmgezondheid en hormonale klachten
Als dit systeem goed werkt, loopt de communicatie tussen darmen, hersenen en hormonen soepel.
Maar wanneer het microbioom uit balans raakt, kan dat gevolgen hebben voor de hormoonhuishouding.
Dat zie je bijvoorbeeld terug bij aandoeningen zoals:
- PCOS (polycysteus ovarium syndroom)
- endometriose
- insulineresistentie
- menopauzeklachten
Bij PCOS bijvoorbeeld spelen verschillende systemen tegelijk een rol: de eierstokken, vetcellen en de hersenen. De hormonale signalen tussen deze systemen raken verstoord, wat kan leiden tot onder andere gewichtstoename, vermoeidheid en vruchtbaarheidsproblemen.
Ook bij endometriose lijkt het darmmicrobioom een rol te spelen, onder andere via ontstekingsprocessen.
Dit laat zien dat hormonale klachten niet alleen een kwestie zijn van “hormonen zelf”, maar vaak onderdeel zijn van een groter geheel.
Wat voeding hiermee te maken heeft
Het goede nieuws is dat voeding een belangrijke rol kan spelen in dit systeem.
Wanneer je darmbacteriën de juiste voeding krijgen, produceren ze stoffen die helpen bij:
- het versterken van de darmbarrière
- het verminderen van ontsteking
- het reguleren van hormonen
Uit onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat een voeding rijk aan fermenteerbare vezels de insulineresistentie bij vrouwen met PCOS kan verbeteren. In sommige studies zelfs vergelijkbaar met medicatie zoals metformine.
Dat laat zien hoe krachtig voeding kan zijn.
Wat helpt om je hormonen via je darmen te ondersteunen
De basis komt eigenlijk neer op dezelfde principes die ook voor darmgezondheid gelden.
Onderzoek laat zien dat vooral deze factoren belangrijk zijn:
- Veel verschillende planten eten
Verschillende bacteriën leven van verschillende soorten vezels en polyfenolen.
Variatie is dus belangrijk. - Vezelrijke voeding
Vooral fermenteerbare vezels voeden de bacteriën die gunstige stoffen produceren.
Denk aan:
– volkoren granen
– peulvruchten
– groenten
– fruit - Gezonde vetten
Omega-3 vetzuren uit bijvoorbeeld vette vis, noten en zaden ondersteunen zowel het microbioom als hormonale processen. - Gefermenteerde voeding
Producten zoals yoghurt, kefir, zuurkool en kimchi leveren levende bacteriën en fermentatieproducten die de darmflora ondersteunen.
Samen zorgen deze factoren ervoor dat de bacteriën in je darm hun werk goed kunnen doen — en dat heeft weer invloed op de hormonen die in je darmen worden aangemaakt.
Het grotere plaatje
Hormonen werken nooit op zichzelf. Je kunt ze beter zien als een orkest: verschillende hormonen die samen moeten samenwerken.
Als één onderdeel uit balans raakt, kan dat effect hebben op het hele systeem.
En juist daarom is het zo interessant dat voeding en darmgezondheid een rol spelen in die samenwerking.
Er is geen snelle oplossing of ‘hormonenhack’. Net als bij darmgezondheid speelt voeding een rol als onderdeel van een leefstijl die het lichaam helpt weer beter in balans te komen.
Vind je dit artikel interessant en wil je graag op de hoogte worden gehouden als er een nieuw artikel of blog op mijn site verschijnt? Laat dan hieronder je e-mailadres achter en ontvang elke week 3 tips in je mailbox die je helpen om je buikgezondheid te verbeteren. Praktische inzichten, mijn nieuwste blogs en artikelen, recepten die goed zijn voor je darmen en handige links die je lijf — en vooral je buik — blij maken.
